در تاريخ 29 آذر در محل سالن اجتماعات موسسه مطالعاتي انديشه سياسي اقتصادي نشست "بررسي آثار و نتايج گزارش سازمانهاي اطلاعاتي آمريكا درباره ايران" با حضور اساتيد برجسته دانشگاه تهران، دكتر حسین رفیعی ،  دكتر صادق زيباكلام و دكتر يوسف مولايي برگزار گرديد.

اين نشست تخصصي با 4 پرسش از سوي دكتر زيبا‌كلام آغاز گرديد:

1- آيا تفكيك مبحث هسته‌اي ايران از گزارش سازمانهاي اطلاعاتي آمريكا امكانپذير است؟

2- گروههاي اطلاعاتي كه اين گزارش را تهيه و تدوين نموده‌اند چه كساني هستند؟

3- چگونه است كه سازمان يا سازمان‌هايي، گزارشي برخلاف جهت و اراده سياست رسمي حكومت خود ارائه ميدهند؟

4- چرا چنين گزارشي در اين تاريخ و در چنين موقعيتي انتشار يافته است؟

زيباكلام در پاسخ به سئوالات مطروحه گفت:" اينكه بحث انرژي هسته‌اي و تسليحات هسته‌اي را بخواهيم از گزارش منفك كنيم غير ممكن به نظر مي‌رسد و بسيار مشكل. و اينكه در جامعه امريكا دستگاههاي ارشد گزارشي ارائه بدهند كه خلاف بينش حكومت باشد، يكي از مصاديق بارز جامعه دموكراتيك است كه اركان و نهادهايش از دولت دستور نمي‌گيرند و آزادانه فعاليت مي‌كنند".اين استاد دانشگاه ادامه داد: " كساني كه اين گزارش را تهيه كرده‌اند برخي از آنها موسسات پژوهشي و تحقيقاتي خصوصي مانند DIA بوده‌اند كه پروژه‌هاي تحقيقاتي را پنتاگون به آنها سفارش مي‌دهد و يا موسسات خصوصي وابسته به CIA ، كه بر اساس تحقيقات و گزارشات و يافته‌هاي بازرسين آژانس، ماهواره‌هاي جاسوسي، شنود مكالمات فرماندهان نظامي ايران و ... گزارش خود را تنظيم كرده‌اند."

دكتر زيباكلام به اين پرسش كه چرا در چنين زماني گزارش سازمانهاي اطلاعاتي در سطح جهاني انتشار يافته است در حاليكه در شهريور ماه سال جاري آماده بوده؛ چنين پاسخ داد:" به نظر مي‌رسد كه سازمان‌هايي كه گزارش را تهيه كرده‌اند به نحوي با دولت بوش مخالف هستند كه ريشه آن به چهار سال پيش يعني زمان حمله به عراق برمي‌گردد. هنگاميكه اين سازمانهاي اطلاعاتي در ارتباط با وجود سلاحهاي كشتار جمعي و هسته‌اي، رابطه عراق با القاعده، رابطه عراق با نيجريه و خريد اورانيوم از آن و نقض حقوق بشر گزارشاتي تهيه نمودند كه در آن سه مورد اولي را رد كرده و تنها نقض حقوق بشر را تاييد كردند. اما با اين همه بوش با ناديده گرفتن گزارشات اين سازمانها و بر خلاف حقوق بين الملل به عراق حمله كرد. كه با اين عمل اطلاعات سازمانهاي اطلاعاتي را به ترديد كشاند.در شهريور ماه سال جاري، هنگاميكه بوش حاضر به انتشار گزارشات اين سازمانها درباره ايران نشد، سازمانهاي مذكور تهديد كردند در صورتيكه رئيس جمهور مجوز انتشار را ندهد برخي از اطلاعات به بيرون درز خواهد كرد.دليل ديگر اين سازمانها براي انتشار گزارش اين است كه آنها نمي‌خواهند داستان حمله به عراق دوباره تكرار شود. "

اين استاد دانشگاه در ادامه تاكيد كرد: " گزينه حمله نظامي به ايران در دستور كار برخي از مقامات ارشد بوش قرار دارد كه حمله به دو صورت امكان‌پذيرخواهد بود: 1- حمله به مراكز ساخت و ايجاد تسليحات هسته‌اي2- فلج كردن ايران از طريق حمله به مراكز اقتصادي، نظامي، و..."

استاد علوم سياسي دانشگاه تهران درباره اقدامات ايران در مقابل حمله احتمالي آمريكايي‌ها گفت: " بايد دو مسئله را مورد بررسي قرار داد: اول اينكه، قبل از حمله نظامي چه تواني دارد و دوم اينكه، بعد از حمله نظامي چه ميتواند بكند؟"زيباكلام به موارد ظاهرا مثبت اين گزارش نيز اشاره‌اي داشت و تاكيد كرد: " نبايد به اين نكات مثبت مبني بر اينكه فعاليت هسته‌اي ايران از سال 2003 در چهارچوب NPTمحدود شده دل خوش كرد و احتمال حمله نظامي آمريكا را ناديده گرفت. "

سخنران بعدي اين نشست تخصصي، سخنش را با اين عنوان كه بايد به تفاوت بين گزارشهاي اطلاعاتي در آمريكا و عمل سياست‌گزاران توجه داشت، شروع كرد.

دكتر حسين رفيعي در بيان اين نكته تاكيد كرد: " گزارشهاي اطلاعاتي در آمريكا صرفا گزارش است نه چيز ديگر. و آنچه منجر به تصميم و اقدام مي‌شود با سياست‌مداران آمريكاست نه گزارش تحقيق‌كنندگان."او در ادامه به سابقه تاريخي اين‌گونه گزارشات در آمريكا اشاره كرد از جمله به مورد حمله نظامي به عراق كه سازمانهاي اطلاعاتي در آمريكا دو گزارش بالغ بر هفتصد صفحه تهيه و مخالفت خود را با آن اعلام كردند. در گزارش اول، سه مورد از اتهام چهارگانه عراق رد شده و در گزارش دوم به پيامدهاي حمله به عراق اشاره شده است از جمله: هرج و مرج، دخالت ايران و كشورهاي منطقه در عراق، وجود قوميت‌هاي مختلف و عدم حاكميت دموكراسي.با اين همه دولت آمريكا تصميم به جنگ گرفت. اين استاد دانشگاه تاكيد كرد كه بايد به اين نكته مهم كه استراتژي آمريكا در رابطه با ايران و منطقه چيست، توجه كرد. آمريكا علي‌رغم وجود شرايط براي مذاكره با ايران و حل بحران از آن طفره رفت و اين نشانگر آن است كه آمريكا به دنبال چيز ديگري است. ايجاد نظم در خاورميانه و كنترل نفت و انرژي منطقه اهداف آمريكاست.

دكتر رفيعي بيان داشت: " حمله نظامي به ايران به تعويق افتاده است ولي از دستور كار دولت بوش خارج نشده است. فشار و اعمال تحريم و محدوديت همچنان ادامه دارد و تشديد مي‌گردد. آمريكايي‌ها اعلام داشتند كه هيچ گزينه‌اي از روي ميز برداشته نشده است."

دكتر مولايي سومين سخنران نشست در موسسه مطالعاتي انديشه بحث خود را با تحليل و تفسير اين گزارش از منظر حقوق بين‌الملل شروع كرد.اين حقوقدان يك متن را به دو قسم ظاهري و ماهوي تقسيم كرد و شناسايي علائم ظاهري را بدون آگاهي از ماهيت سند اشتباه دانست و تاكيد كرد: " در برخورد با يك متن، سند يا كنوانسيون و... بايد اوضاع و احوالي كه منجر به تهيه و تدوين آن مي‌گردد را در نظر گرفت و ديگر آنكه بايد به ادبيات سند توجه كرد و همچنين عبارات يك متن عرفا بر چه معنايي دلالت مي‌كند. البته ديباچه سند نيز حائز اهميت است.كنار هم قراردادن اين موارد نياز به علم تفسير دارد و در تفسر حقوقدان بايد كليت يك سند را در نظر بگيرد.

"استاد حقوق بين‌الملل دانشگاه تهران گزارشات انتشار يافته سازمانهاي اطلاعاتي آمريكا را حائز اهميت دانست و ادامه داد از آنجائيكه اصل سند 140 صفحه است و آنچه انتشار يافته تنها قسمت كوچكي از يك متن كلي است، لذا نمي‌توان به بررسي كامل آن پرداخت.دكتر مولايي با اينهمه تاكيد كرد كه نبايد عبارت" خيالمان از اقدامات ايران نبايد راحت باشد. بلكه بايد كاري كرد و از ايران درخواست كرد كه سياست خارجي خود را با نظم خاورميانه منطبق كند" را ناديده گرفت. او ادامه داد: " اين نظم همان نظم مورد علاقه آمريكاييها و استراتژي آنها در خاورميانه است.

در ادامه نشست، ساير حضار به بحث و تبادل نظر پيرامون مباحث مطرح شده پرداختند.

حاضرين در جلسه ضمن نگاه متفاوت به حضور آمريكا در منطقه به بحث درباره رفتار دولت و مردم ايران در مقابل سياست آمريكا پرداختند.

درباره انگيزه اصلي حضور آمريكا در منطقه دكتر زيباكلام تاكيد كرد: " مسائلي غير از نفت آمريكا را به افغانستان و عراق كشانده است. اگر آمريكا صرفا به دنبال نفت عراق بود چرا ساليانه 170ميليارد دلار هزينه حضور نظامي در عراق بر ماليات دهندگان آمريكا تحميل مي‌شود. مگر درآمد ساليانه نفت عراق چقدر است؟!"

اما دكتر رفيعي معتقد است كه مسئله نفت و انرژي در جهان امروز اهميت زيادي دارد و دليل اصلي حضور آمريكا در منطقه است.او در حالي كه از توحش آمريكايي‌ها سخن مي‌گفت نقطه ضعف آمريكايي‌ها را رعايت حقوق بشر، دموكراسي و افكار عمومي مي‌داند و راه مقابله با آمريكا را تاثير بر افكار عمومي، رفتار دموكراتيك و رعايت حقوق بشر بر شمرد.

دكتر مولايي نيز تاكيد داشت كه حفظ امنيت و منافع ملي نيازمند استفاده از روشهاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري است. آمريكا از هر دو روش بهره‌مند است و ما نيز هنگاميكه امنيت را فهميديم، استراتژي را نيز خواهيم فهميد.